Home Teksty Archiwum Prenumerata O nas Kontakt Linki English

Następny Poprzedni

                     OCALIĆ BOCIANY

         Znane przysłowie mówi, że bocian lubi mieć mokre stopy - dlatego chroniąc bociana chronimy tereny podmokłe

         W maju 2004 r. zakończony zostanie drugi rok trzyletniego projektu, finansowanego przez Fundację EkoFundusz, a realizowanego w ramach III już etapu programu pt. "Ochrona bociana białego jako gatunku tarczowego dla terenów podmokłych". Projekt, zaplanowany na lata 2002-2004, realizowany jest na obszarze całego kraju i obejmuje dwa główne kierunki działań - ochronę gniazd bociana (stawianie platform i renowację gniazd) oraz ochronę terenów podmokłych stanowiących żerowiska dla bociana. Obok projektu realizowanego w Hiszpanii jest to obecnie najważniejszy projekt ochrony bociana białego na świecie.

         W ciągu 3 lat realizacji projektu renowacji poddanych zostanie łącznie 5 tys. gniazd, co przyczyni się w znaczącym stopniu do rozwiązania problemu gniazd konfliktowych i zagrożonych, zwłaszcza na słupach energetycznych. Ponadto podejmowane są szybkie działania interwencyjne, gdy np. gniazdo z młodymi jest zagrożone upadkiem i wymaga wzmocnienia lub przeniesienia w bezpieczne miejsce. Już w pierwszym roku realizacji projektu ze środków EkoFunduszu udało się przeprowadzić renowację 1.540 gniazd, interwencje w przypadkach zagrożenia lęgu dla 70 gniazd, pielęgnacje i drobne remonty w sezonie lęgowym dla 552 gniazd. Na powierzchni 17 ha w kompleksie łąk "Ruskie Łąki" zrealizowano renaturyzację doliny rzeki Łachy, stanowiącej ważne żerowisko bociana białego, a jednocześnie siedlisko dla wielu zagrożonych gatunków roślin i zwierząt. Już w pierwszym roku realizacji projektu ze środków EkoFunduszu udało się przeprowadzić renowację 1.540 gniazd, interwencje w przypadkach zagrożenia lęgu dla 70 gniazd, pielęgnacje i drobne remonty w sezonie lęgowym dla 552 gniazd. Na powierzchni 17 ha w kompleksie łąk "Ruskie Łąki" zrealizowano renaturyzację doliny rzeki Łachy, stanowiącej ważne żerowisko bociana białego, a jednocześnie siedlisko dla wielu zagrożonych gatunków roślin i zwierząt.

      Już w pierwszym roku realizacji projektu ze środków EkoFunduszu udało się przeprowadzić renowację 1.540 gniazd, interwencje w przypadkach zagrożenia lęgu dla 70 gniazd, pielęgnacje i drobne remonty w sezonie lęgowym dla 552 gniazd. Na powierzchni 17 ha w kompleksie łąk "Ruskie Łąki" zrealizowano renaturyzację doliny rzeki Łachy, stanowiącej ważne żerowisko bociana białego, a jednocześnie siedlisko dla wielu zagrożonych gatunków roślin i zwierząt.

    Projekt jest koordynowany przez biuro Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Przyrody "pro Natura" we Wrocławiu, w jego realizację włączone są też oddziały regionalne "pro Natury" i lokalni członkowie sieci współpracowników oraz inne pozarządowe organizacje ekologiczne: Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (Gdańsk), Północnopodlaskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (Białystok), Mazowieckie Towarzystwo Ochrony Fauny (Siedlce), Liga Ochrony Przyrody (Zielona Góra), Fundacja Ekologiczna Ziemi Legnickiej "Zielona Akcja" (Legnica), Lubelskie Towarzystwo Ornitologiczne (Lublin). Takie podejście pozwala na znaczne zaktywizowanie działań na poziomie lokalnym, co w praktyce oznacza ochronę kolejnych miejsc żerowania bociana oraz ochronę dodatkowych gniazd.

fot.Gniazda bocianie na starej brzozie

            Kontynuacja wieloletnich działań

         Działania mające na celu ochronę bociana białego jako gatunku tarczowego wspierane są przez EkoFundusz od 1995 r. Do 2003 r., w ramach programu "Ochrona bociana białego jako gatunku tarczowego dla terenów podmokłych", Fundacja wypłaciła na ten cel w sumie 3,3 mln zł, zaś kolejne 2,25 mln zł zostanie wydatkowane w latach 2003-2004. Ponadto EkoFundusz w latach minionych wspierał również dwa inne projekty chroniące kolonie bociana: w roku 1997 w Mostach (województwo lubelskie), gdzie dla ochrony kolonii bociana zastąpiono napowietrzną linię energetyczną linią podziemną, oraz w roku 1998 największą polską kolonię bociana w Żywkowie (województwo warmińsko-mazurskie), gdzie dokonano remontu dachów zagrożonych zawaleniem, na których znajdują się gniazda bocianie.

       Program ochrony bociana białego przyczynia się do wypełnienia przez Polskę postanowień konwencji międzynarodowych, zwłaszcza Konwencji o Ochronie Różnorodności Biologicznej, a także Konwencji Bońskiej, w ramach której istnieje Porozumienie Europejsko-Afrykańskie o ochronie wodno-błotnych ptaków wędrownych, obejmujące również bociany. Ochrona terenów podmokłych jest przedmiotem konwencji Ramsarskiej i Berneńskiej.

        Utrzymanie silnej populacji bociana białego w Polsce ma także wpływ na populacje w krajach sąsiadujących. Zachowanie biotopów bociana białego ma znaczenie dla ptaków wędrownych wielu gatunków, dla których tereny podmokłe są niezbędne by żerować i odpoczywać podczas migracji. Dotychczas w ramach programu przeniesiono w Polsce na platformy ponad 4 tys. gniazd bocianich, to znaczy tyle ile jest ich w całych Niemczech lub łącznie w Danii, Holandii, Belgii, Luksemburgu, Francji, Szwajcarii, Włochach, Słowenii, Albanii, Bośni i Hercegowinie, Serbii, Austrii, Czechach i Słowacji.

         Kluczowym działaniem dla ochrony bociana białego jest ochrona terenów żerowiskowych. Program pozwala na ochronę przyrody w stopniu wykraczającym poza ochronę pojedynczego gatunku. Najskuteczniejszą, choć zarazem najdroższą metodą ochrony terenów jest ich zakup na cele ochrony przyrody. Dotychczas realizowano pierwszą część pilotowego projektu, w którym poprzez wykup i renaturyzację wybranych obszarów powstaje system gospodarowania zlewnią małej rzeki Łachy. Współpraca z lokalną społecznością (gmina, szkoły, parafia) udział w planowaniu przestrzennym i podejmowanie wysiłków dla rozwoju turystyki to już rozpoczęte elementy budowanego mechanizmu, mającego pogodzić potrzeby przyrody z potrzebami lokalnej społeczności i jej rozwojem.

      Wstępny monitoring przyrodniczy wykazał już w pierwszym sezonie powrót ptaków migrujących (kilka gatunków ptaków siewkowych, cyranka) i lęgowych (czajka, żuraw - gniazdo na wyspie wykonanej w ramach projektu) na zrenaturyzowany dzięki wsparciu EkoFunduszu obszar. Ponadto bocian biały, bocian czarny, bielik i inne ptaki drapieżne korzystają z tego terenu jako żerowiska. Projekt ma znaczenie dla rzadkich i chronionych roślin, w tym mieczyka dachówkowatego, storczyków i będącej na liście szczególnie chronionych Dyrektywą Habitatową Unii Europejskiej selernicy żyłkowanej (Cnidium dubium). Obecnie realizowana jest druga część projektu (na obszarze tzw. Ruskich Łąk), dzięki czemu znacznie powiększy się obszar poddany renaturyzacji. Podobnie pilotowy charakter będą miały działania dotyczące ochrony terenów podmokłych w regionie Legnickim.

fot. Co roku tysiące młodych ludzi wyrusza by zbierać z pól plastikowe sznurki, stanowiące zagrożenie dla bocianich piskląt. Na zdjęciu uczniowie ze Szkoły Podstawowej w Białobrzegach (woj.podkarpackie)

        Renowacja gniazd, przede wszystkim tych usytuowanych na słupach energetycznych, pozwoli zminimalizować liczbę wypadków śmierci lotnych bocianów, spowodowanych w dużej mierze porażeniem prądem lub na skutek uderzenia w przewody energetyczne. W kolejnych dwóch latach realizacji projektu kontynuowane będą działania mające na celu zbudowanie sieci współpracowników - wolontariuszy, zajmujących się pozyskiwaniem i udostępnianiem informacji o bocianach oraz podejmujących konkretne prace ochronne na swoim terenie. Powstaną także kolejne wydawnictwa mające prezentować osiągnięcia programu i zachęcać do włączenia się w jego realizację. Planowana jest też aktywizacja działań edukacyjnych wokół koloni bociana we wsi Cecenowo na Pomorzu Środkowym. Zadanie to realizować będzie Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków.

          Duże zainteresowanie społeczeństwa realizowanym programem pośrednio przekłada się na różne formy aktywności w ochronie przyrody. Od początku projektu sieć współpracujących osób i instytucji wypracowała łącznie ponad 100 tys. godzin na rzecz ochrony bocianów i przyrody. Wyrazem poparcia dla programu może być też fakt, że program przyciągnął dodatkowe środki finansowe (w ciągu ostatnich 3 lat uzyskał wsparcie innych sponsorów o 46 proc. wyższe od planowanych) oraz nagrody, jakie otrzymał: II nagroda w konkursie z zakresu czynnej ochrony gatunków flory i fauny i ich siedlisk (kategoria krajowa), I nagroda Ford Motor Company w Dziedzinie Ochrony Środowiska i Dziedzictwa Kulturowego (w Polsce), I nagroda Ford Motor Company Conservation & Environmental Grants Program 2000 (w Europie ĺrodkowo-Wschodniej).

 

            Fundacja EkoFundusz

BOCIAN ŁĄCZY LUDZI

 

           Od 1994 roku Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody "pro Natura" prowadzi "Program Ochrony Bociana Białego i Jego Siedlisk", którego sponsorem strategicznym jest Fundacja EkoFundusz. Jest to program kompleksowy, obejmujący szereg wzajemnie uzupełniających się zadań: renowacja zagrożonych gniazd bocianich, obejmowanie opieką cennych siedlisk Đ terenów żerowiskowych, zbieranie i rozpowszechnianie informacji o bocianach. Program promuje ochronę przyrody na terenach użytkowanych, pokazuje, jak ten sam teren może pełnić wiele funkcji równocześnie, na przykład rolę ostoi przyrody, obszaru zalewowego dla ochrony przed powodzią, bufora dla zanieczyszczeń spływających do wód, retencjonowania wody na okresy suszy. Dotacje EkoFunduszu pozwoliły m.in. na wykonanie renowacji ponad 6 tys. gniazd i renaturyzację kilkudziesięciu hektarów łąk, ważnych żerowisk bociana. Obecnie w Programie obok PTPP "pro Natura" bierze udział kilka innych organizacji.

    Od początku do realizacji Programu aktywnie włączały się nie tylko indywidualne osoby, ale także placówki oświatowe. W odpowiedzi na wzrastające zainteresowanie z ich strony, w 1998 r. powstał Program edukacyjny "Bocian", ukierunkowany na współpracę ze szkołami. Ma on na celu uaktywnienie młodych ludzi poprzez poznawanie przyrody i podejmowanie konkretnych działań dla jej ochrony. Sprzyjającą okolicznością dla wyzwolenia społecznej aktywności jest to, że bocian jest gatunkiem powszechnie lubianym. Równocześnie jest na tyle jeszcze w naszym kraju rozpowszechniony, że program można prowadzić w każdej polskiej gminie.

fot. Uczniowie z Gimnazjum w Szczytnie (woj. warmińsko-mazurskie) wcielają się w rolę bocianów

           W Programie "Bocian", którego głównym sponsorem jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, uczestniczy ponad 30 tys. młodych ludzi z 2,5 tys. szkół z całej Polski. Poznają oni bociany, obserwują gniazda i żerowiska boćków, zabiegają o renowację ich gniazd oraz utrzymanie cennych terenów, na których ptaki te zdobywają pożywienie. Co aktywniejsze szkoły nawiązują szeroką współpracę ze społecznościami lokalnymi, angażując w ochronę bocianów wiele osób i instytucji.

          Przy okazji realizowanego programu uczniowie zdobywają praktyczną wiedzę o przyrodzie, uczą się pracy w grupie i odpowiedzialności za powierzone zadania, poznają lepiej swoją okolicę i jej mieszkańców, rozwijają zdolności plastyczne, literackie i aktorskie oraz w sposób przyjemny i pożyteczny spędzają wolny czas. Mają świadomość uczestniczenia w przedsięwzięciu o randze ogólnopolskiej, a co najważniejsze przekonują się, że można samodzielnie rozwiązywać lokalne problemy. Współpraca ze szkołami przynosi konkretne efekty przyrodnicze i edukacyjne oraz wiele satysfakcji uczestnikom akcji. Wyniki uzyskane podczas realizacji zadań przesyłane są do PTPP "pro Natura", i pozwalają poznać stan populacji bociana białego w Polsce. Program został zaadaptowany także do warunków niemieckich i słowackich.

     Projekt "Bociania łąka" to nowa część Programu edukacyjnego "Bocian", zachęcająca do kontynuowania i rozszerzania dotychczasowych działań na rzecz ochrony bocianich żerowisk. Łączy edukację ekologiczną dzieci i młodzieży z aktywną ochroną siedlisk bociana białego oraz współpracą lokalnych społeczności dla ratowania przyrody. Ponieważ warunkiem zachowania bocianów jest utrzymanie terenów dostarczających tym ptakom pożywienia, a dotychczasowa działalność szkół w tym zakresie przynosi konkretne efekty, w 2003 r. uruchomiony został osobny projekt nastawiony na ochronę żerowisk. Zakłada on stworzenie sieci cennych przyrodniczo obszarów (wilgotnych łąk, naturalnych dolin rzecznych, oczek wodnych) objętych stałą opieką uczniów, a służących bocianom oraz wielu innym zagrożonym gatunkom zwierząt i roślin. Mają w tym pomóc materiały dla szkół wydane dzięki współpracy z Fundacją CICONIA z Lichtensteinu oraz Oficyną Literacką Noir sur Blanc z Warszawy.

          Projekt Ciconia Orawa to element wydzielony z całego "Programu Ochrony Bociana Białego i Jego Siedlisk". Projekt zajmuje się oboma gatunkami bocianów żyjącymi w Europie (białym i czarnym). Jest on prowadzony na pograniczu Polski i Słowacji, głównie na Orawie i częściowo na Podhalu. Jest to obszar o wyjątkowych, choć mało znanych walorach przyrodniczych. Planuje się działania analogiczne do tych, jakie są prowadzone w całym Programie. Ważnym elementem będzie edukacja i współpraca ze szkołami, renowacje zagrożonych gniazd i poprawa stanu siedlisk. Na programie zyskają też rzadkie gatunki roślin i zwierząt, które żyją na tych samych terenach, co bociany. Promowane będzie wielofunkcyjne wykorzystanie terenów mających dużą wartość przyrodniczą.

 

            Program Edukacyjny "Bocian"

          Bocian biały - gatunek od wieków żyjący w pobliżu człowieka, wpisany w polską tradycję, kulturę i krajobraz, otaczany jest w naszym kraju wielką sympatią i szacunkiem ze strony ludzi. Naszą ojczyznę upodobał sobie w sposób szczególny. W żadnym innym kraju nie występuje tak licznie jak u nas, gdzie gniazda zakłada jedna czwarta jego światowej populacji, to jest 40.900 par. Aby utrzymać obecną sytuację i zachować zaszczytne miano "Królestwa bocianów" musimy aktywnie chronić żerowiska tych ptaków i otaczać opieką ich gniazda. Takie działania, wspólnie z Polskim Towarzystwem Przyjaciół Przyrody "pro Natura", prowadzą od lat ochotnicy z całej Polski, wśród nich uczniowie i nauczyciele biorący udział w programie edukacyjnym "Bocian". Program stanowi część ogólnopolskiego "Programu Ochrony Bociana Białego i Jego Siedlisk", w którym na rzecz bocianów współpracują organizacje z krajów Europy i północnej Afryki.

        Szkoły uczestniczące w programie otrzymują bezpłatne materiały edukacyjne, które pomagają nauczycielom w zorganizowaniu ciekawych zajęć terenowych i realizacji konkretnych zadań. Wyniki prowadzonych przez uczniów obserwacji stanowią ważny wkład w poznanie kondycji polskiej populacji bocianów. Każdego roku po ich podsumowaniu szkoły otrzymują biuletyn informacyjny prezentujący dokonania wspólnie wypracowane przez wszystkich uczestników przedsięwzięcia. Program "Bocian" rozwija się dynamicznie, zyskuje wciąż nowych współpracowników i przynosi wymierne efekty zarówno przyrodnicze, jak i edukacyjne. Popularność programu sięga poza granice naszego kraju. Materiały edukacyjne "Bocian" zostały przetłumaczone na język niemiecki i słowacki oraz dostosowane do warunków panujących w tych krajach, gdzie służą za podstawę prowadzenia programów ze szkołami.

       Bocian biały jako gatunek mało płochliwy, gnieżdżący się w pobliżu siedzib ludzkich stanowi świetny obiekt obserwacji dla dzieci i młodzieży. Dlatego tak chętnie młodzi ludzie penetrują okolice swoich miejsc zamieszkania w poszukiwaniu bocianich gniazd. Kontrolują poszczególne miejscowości bądź teren całej gminy, określają sposób umiejscowienia gniazda i efekt lęgowy bocianich par. Niektórzy podglądają bociany przez cały sezon, mając gniazdo na dachu swego domu lub w bliskim sąsiedztwie. Inni chętnie wykorzystują podczas swej pracy rower, który świetnie nadaje się do pokonywania większych odległości. Z inicjatywy szkół powstały w wielu rejonach ścieżki rowerowe szlakiem bocianich gniazd. W roku 2002 uczniowie zebrali ponad 11 tys. informacji o gniazdach i miejscowościach bez gniazd, dzięki czemu udało się przebadać aż 20 proc. polskiej populacji tych ptaków. Podczas prowadzonych kontroli uczniowie lokalizują gniazda zagrożone, np. umieszczone na słupie i opierające się o przewody, zbyt duże grożące upadkiem dachu lub drzewa, czy też zatykające czynny komin. Po rozpoznaniu sytuacji starają się wraz z nauczycielem uzyskać pomoc w urzędzie gminy bądź zakładach energetycznych. Kierują do tych instytucji wnioski z prośbą o renowację, udostępniają instrukcje budowy platform, czasem zdobywają fundusze lub uzyskują dodatkowe wsparcie, np. żerdzie na platformy od nadleśnictwa, podnośnik od straży pożarnej. Zdarza się, że starsza młodzież sama pomaga przy budowie platform, podcinaniu gałęzi zarastających dolot itp. W ciągu czterech lat z inicjatywy szkół poddano renowacji blisko 500 gniazd.

          Na skutek drastycznych przekształceń środowisk podmokłych bociany wycofały się z wielu krajów Zachodniej Europy. Pozostały tam jedynie słabe populacje bez szansy na odbudowanie dawnej świetności. Dla zachowania licznej populacji bocianów w naszym kraju niezbędne jest zatem utrzymanie sieci terenów wilgotnych w każdej polskiej gminie. Bardzo ważne zadanie, podejmowane każdego roku z wielkim zapałem przez uczestników programu "Bocian", to wyszukiwanie bocianich żerowisk. W roku 2002 uczniowie wytypowali i opisali 1.012 stałych żerowisk, z których ptaki korzystały przez cały sezon. Z nadsyłanych formularzy wynika, że najchętniej bociany wykorzystują podmokłe łąki nadrzeczne, okresowo zalewane, stawy i oczka wodne z zachowaną naturalną roślinnością oraz ekstensywnie użytkowane pastwiska. Główne zagrożenia żerowisk jakie odnotowują uczniowie to wypalanie roślinności, przekształcanie łąk w pola orne, zaśmiecanie, osuszanie oraz stosowanie chemicznych środków ochrony roślin i dużych dawek nawozów sztucznych. Młodzi przyrodnicy rozmawiają z właścicielami cennych terenów, ukazując znaczenie tych obszarów dla bocianów, apelują o utrzymanie tradycyjnego sposobu gospodarowania sprzyjającego ptakom. Niektóre szkoły starają się o objęcie wartościowego terenu ochroną prawną w formie użytku ekologicznego. Często organizowane są akcje sprzątania żerowisk bocianich, do których włączają się rodzice i okoliczni mieszkańcy. Przy okazji sprzątania szczególną uwagę uczniowie zwracają na pozostawiane przez rolników na polach plastikowe sznurki stanowiące zagrożenie dla bocianich piskląt. Sznurki przyniesione przez dorosłe bociany do gniazd jako wyściółka łatwo oplątują się wokół nóg przebywających w gnieździe piskląt. Prowadzi to do poważnych obrażeń kończących się śmiercią bądź kalectwem młodego ptaka. W roku 2002 uprzątnięto ze sznurków 2.025 ha oraz dodatkowo z innych obszarów zebrano 833 kg. W ten sposób młodzi ludzie uratowali niejedno bocianie pisklę.

       Poza pracą terenową wiele czasu, energii i zaangażowania uczestników programu pochłania działalność artystyczna związana z bocianem. Co roku organizowane są bocianowe konkursy plastyczne, literackie, fotograficzne, festyny, apele, przedstawienia i wystawy. Powstają przepiękne prace plastyczne, wiersze, albumy, filmy video poświęcone temu ptakowi. Podczas ponad półrocznej nieobecności bocianów w Polsce młodzi ludzie śledzą na mapie trasy przelotu ptaków, analizują zebrane latem wyniki, rozwiązują bocianowe zagadki, układają historyjki, piszą do boćków listy. Bocian przenika do wielu szkolnych przedmiotów: biologii, geografii, matematyki, informatyki, języka polskiego, muzyki, plastyki.

fot.Praca Karoliny Kozieł z Gimnazjum w Ostrowie Lubelskim (woj. lubelskie)

          Podczas realizacji programu "Bocian" szkoły współpracują z różnymi osobami oraz instytucjami. Pierwsze kontakty nawiązują zwykle z mieszkańcami posesji, na których znajdują się gniazda oraz z właścicielami bocianich żerowisk. W sytuacjach problemowych pomocy udzielają szkołom urzędy gmin, zakłady energetyczne, straż pożarna, nadleśnictwa. Wsparcie merytoryczne, organizacyjne i materialne nierzadko pochodzi od parków krajobrazowych i narodowych, centrów edukacji ekologicznej, organizacji społecznych, lokalnych firm. Do propagowania swych osiągnięć i poszukiwania bocianich sprzymierzeńców szkoły wykorzystują lokalne media. Uczniowski zapał udziela się kolegom, rodzinie, sąsiadom, dzięki czemu w ochronę tych ptaków angażują się całe lokalne społeczności.

 

            Projekt "Bociania Łąka"

       Dla utrzymania populacji bociana białego w Polsce niezbędne jest zachowanie sieci terenów podmokłych - najważniejszych żerowisk tych ptaków. Ogromne zaangażowanie uczniów i nauczycieli w działania na rzecz bocianich żerowisk, oraz wypracowywane przez nich co roku konkretne efekty przyrodnicze stanowiły zachętę do rozwinięcia programu w tym kierunku. Powstał projekt "Bociania łąka", którego celem jest ukierunkowanie najaktywniejszych szkół na ochronę bocianich żerowisk oraz merytoryczne wsparcie i wzmocnienie ich w dotychczasowym działaniu. Projekt służy zdobywaniu wiedzy i rozwijaniu zainteresowań przyrodniczych uczniów w oparciu o prowadzone regularnie obserwacje terenowe. Realizacja projektu "Bociania Łąka" oraz powstanie materiałów dla nauczycieli jest wynikiem współpracy pomiędzy PTPP "pro Natura", Fundacją CICONIA oraz Oficyną Literacką Noir sur Blanc z Warszawy.

          Opracowano specjalne materiały dla nauczycieli, które pomagają szkołom bezpiecznie i skutecznie prowadzić obserwacje, przygotować opis wybranych żerowisk, ocenić walory przyrodnicze terenu, rozpoznawać zagrożenia i podejmować odpowiednie działania zapobiegawcze w zależności od panujących warunków. Materiały składają się z poradnika szczegółowo opisującego zagadnienia związane z terenami podmokłymi, odpowiednich formularzy do wypełnienia oraz przewodnika do rozpoznawania roślin i zwierząt.

         W roku 2003, traktowanym jako pilotażowy, materiały "Bociania łąka" zostały rozesłane do 500 szkół, które wcześniej realizowały już zadania dotyczące żerowisk. Do końca października napływały formularze z prowadzonych w minionym sezonie obserwacji. Założeniem twórców projektu "Bociania łąka" jest wzrost wiedzy przyrodniczej uczniów i nauczycieli, a nabyte doświadczenia i zebrane informacje pozwolą na podejmowanie skutecznych działań na rzecz ochrony obszarów podmokłych. Dzięki zaangażowaniu szkół i nagłośnieniu efektów ich pracy zwiększa się zainteresowanie lokalnych społeczności terenami bocianich żerowisk i wzrasta świadomość potrzeby ich zachowania. W oparciu o projekt planuje się stworzenie w Polsce sieci "bocianich łąk", objętych stałą opieką uczniów. Analiza nadsyłanych przez szkoły raportów o stanie tych terenów pozwoli oceniać zmiany i zagrożenia środowisk podmokłych na terenach rolniczych w skali kraju.

        Wszystkie szkoły chętne do podejmowania działań na rzecz ochrony bocianów zapraszamy do udziału w programie. Strona internetowa poświęcona programowi edukacyjnemu "Bocian": www.eko.org.pl/bocian. Strona internetowa poświęcona Programowi Ochrony Bociana Białego: www.bociany.pl.

 

            PTPP "pro Natura"